Het dubbele empathieprobleem
Hoe goed kan je je inleven in de ander, als je te maken hebt met autisme in je relatie?
Ieder mens heeft behoefte aan relaties. Aan vrienden, waar je regelmatig mee af kan spreken. Aan collega’s waar je het goed mee kan vinden Aan familie die voor je klaar staat. Aan een partner waar je langdurig een relatie mee hebt en lief en leed kan delen. Al deze relaties hebben fijne kanten, maar sommige relaties kunnen ook lastig zijn. Wat het lastig maakt, is dat mensen verschillen.
Gevoel versus verstand
Er is heel lang gedacht dat mensen met autisme geen behoefte zouden hebben aan relaties. Of dat ze geen partnerrelatie kunnen opbouwen of onderhouden vanwege een gebrek aan inlevingsvermogen. Mensen met autisme zijn vaak heel analytisch en benaderen relaties op een verstandelijke manier. Als jij een partner hebt, die alles op het gevoel doet, dan kan dat best lastige combinatie zijn.
Non-verbale communicatie
Op communicatief vlak kan er veel fout gaan. Communiceer je wel op dezelfde golflengte? En hoe goed ben je in het herkennen van non-verbale communicatie? Dit is alle communicatie die zonder woorden plaatsvindt. Tachtig procent van onze communicatie is non-verbaal. Veel mensen met autisme vinden non-verbale communicatie heel lastig. Alleen op de woorden letten is niet genoeg om de boodschap goed te begrijpen. Vooral als het gaat om de wat subtielere non-verbale communicatie worden er dan signalen gemist.
Inleven in de ander
Als jijzelf autisme hebt maar je partner niet dan kijk je heel anders tegen diverse dingen aan. Hoe goed lukt het jou als partner met autisme je in te leven in je partner zonder autisme? En omgekeerd: hoe goed lukt het jou als niet-autistische partner je in te leven in je partner zonder autisme? Jij denkt allebei vanuit een ander perspectief. Zwart-wit gezegd: degene met autisme heeft een verstandelijk perspectief en degene zonder autisme benadert dingen vanuit het gevoel.
Dubbele empathieprobleem
Dat inleven blijkt voor beide partijen soms moeilijk te zijn. Dit heet het dubbele empathieprobleem. Want hoe goed snap jij wat je partner met autisme nodig heeft als hij of zij overprikkeld is? Begrijp je hoe hard prikkels bij hem of haar binnenkomen? En wat kan je doen als je niet-autistische partner verdrietig is? Je hebt misschien wel door dat hij of zij verdrietig is, maar weet je ook wat je kan doen om je partner te troosten?
Marc (niet zijn echte naam) heeft autisme en vertelt het volgende: “Ik heb meestal wel door dan mijn partner verdrietig, maar ik heb heel lang niet geweten wat ik dan moest doen. Ik wilde graag het juiste doen, maar kon niet bedenken wat haar echt zou helpen. Ik wil zelf met rust worden gelaten als het niet goed met mij gaat, maar misschien wil zij wel heel wat anders? Tegenwoordig vraag ik haar wat ik voor haar kan doen. Dan heeft zij door dat ik haar verdriet ook echt zie en kan ze zelf aangeven wat ze nodig heeft. Dit werkt prima voor ons allebei”.
Anna (niet haar echte naam): “Mijn partner heeft autisme en hij raakt snel overprikkeld op feestjes, maar ook in de horeca. Voor feestjes hebben we tegenwoordig de afspraak dat we van tevoren afspreken of we met zijn tweeën naar een feestje gaan of dat ik alleen ga. Een feestje binnen met luide muziek; dat trekt mijn partner tegenwoordig niet meer. Maar als er overdag een feestje is en het is een BBQ buiten bij iemand in de tuin, dan gaan we samen. We zorgen er ook altijd voor dat we op de fiets naar een feestje gaan, zodat hij zelf kan beslissen of hij eerder weg wil gaan. Wij zijn dan niet van elkaar afhankelijk en kunnen zelf besluiten hoe lang we allebei blijven.
Wil je meer lezen over het dubbele empathieprobleem? In dit artikel (Engelstalig) lees je er hier meer over.
Loop jij regelmatig tegen communicatieproblemen aan in je relatie? Of vind je het lastig om je in te leven in je partner en heb je te maken met autisme in je relatie? Neem een kijkje op mijn website en neem gerust contact met me op.